(VnMedia) - Trong những năm gần đây, nhiều bậc làm cha, làm mẹ đang dấy lên công cuộc tìm kiếm tài năng và “nhào nặn” con mình trở thành nhân tài. Cùng với công cuộc nhào nặn này, xã hội xuất hiện nhiều hơn những “mẹ Hổ”, hay chân dung những nhà “quân sự” với những chính sách giáo dục khắc nghiệt. Tuy nhiên, theo lời khuyên của chuyên gia tâm lý, muốn rèn dũa một tài năng, chúng ta hãy đi từ hứng thú.

Vô tình trở thành “mẹ Hổ”

Trở lại câu chuyện của “mẹ Hổ”, dù vô tình nhưng trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta bắt gặp rất nhiều chân dung của “mẹ Hổ”. Chị Trúc Anh (Mễ Trì, Hà Nội) cho biết, chị cũng là một biểu hiện tiêu biểu của phương pháp giáo dục “mẹ Hổ”. Khi cô con gái lớn của chị cháu Diệu Minh học hết bậc mầm non, dù nhận ra thiên hướng của cô bé là mảng văn học và hội họa, nhưng mong muốn con mình trở thành người hoàn hảo, chị Trúc Anh đã phớt lờ đi sở trường này của con gái hướng cho con một hướng đi hoàn toàn khác. Sau bao nhiêu cố gắng và thậm chí là nước mắt của con vì cháu cảm thấy bất lực khi bị ép học theo sự áp đặt của mẹ, chị đã phải giật mình nghĩ lại. Tham vấn ý kiến từ chuyên gia giáo dục, chị quyết định cho cháu phát triển dựa trên đúng năng lực và sở trường của cháu.

Câu chuyện áp lực dành cho con trẻ không chỉ dừng lại ở trong gia đình chị Trúc Anh, ở trường con gái chị đang theo học, cô giáo chủ nhiệm cũng đã không ít lần phát hiện các phiếu bài tập có điểm không cao bị các em học sinh bỏ quên một cách “cố tình” trong tủ cá nhân, ngăn bàn và trong góc lớp. Một cuộc điều tra lặng lẽ được cô giáo tiến hành và sự thật là các bài kiểm tra đó được học sinh cố tình bỏ quên để tránh các cơn thịnh nộ hay hình phạt mà bố mẹ sẽ đưa ra.

Theo thạc sĩ tâm lý Lê Thị Linh Trang, lựa chọn cách dạy con phải dựa trên cơ sở phù hợp xã hội, phù hợp nền văn hóa, con người, với từng đứa trẻ trong sự cá biệt độc đáo có một không hai của chúng. Phát huy điểm mạnh và khắc phục hạn chế của mỗi “trường phái dạy con” chính là cách “dĩ hòa vi quý” để các bậc cha mẹ tìm thấy giải pháp tối ưu như lập kế hoạch cho con và linh hoạt điều chỉnh theo sự phát triển từng giai đoạn của con.

Còn PGS.TS nguyễn Thiện Tống - Phó hiệu trưởng trường ĐH Cửu Long cho biết, tài năng cũng có nhiều mức độ, vì thế khó có thể thể xác định một mức độ nào đó để phân biệt giữa người tài năng và người không tài năng hay bình thường. Những học sinh giỏi tự nhiên xuất hiện trong mọi lớp học. Có những sinh viên giỏi được phát triển từ những học sinh giỏi, nhưng cũng có những sinh viên giỏi xuất hiện muộn màng ở những năm cuối đại học hay ở bậc trên đại học.

Học cách khơi dậy tài năng

Câu hỏi mà nhiều nhà giáo dục thường đặt ra là mục tiêu của giáo dục xã hội nên là gì? Là thành nhân, sau đó mới đến thành tài. Do đó, chúng ta phải đặt trọng tâm ở trường phổ thông là giáo dục con người thành nhân với một số kỹ năng rất cơ bản: biết cách học, biết phân tích và phản biện, biết đặt ưu tiên và giá trị của việc học tùy theo khả năng, hoàn cảnh và sở thích của cá nhân.

Trong quá trình tìm kiếm và phát triển một tài năng, nhà trường là nơi giáo dục và nuôi dưỡng tài năng nhưng vai trò của gia đình trong bồi dưỡng và phát huy tài năng là vô cùng quan trọng. Và đối với mỗi gia đình việc bồi dưỡng và phát huy trí thông minh cho trẻ là một công việc thú vị, mang lại niềm vui cho người lớn và là nguồn động viên lớn lao với con trẻ.

Vậy, làm sao để tạo niềm hứng thú cho các em? Trước hết, chúng ta cần hiểu, sự hứng thú không phải là một thành phần bất biến đặc trưng cho bất kì một môn học nào cả. Vì vậy, tác nhân gây mất hứng thú chắc chắn không thể thuộc về bản thân môn học, mà nó nằm ở những nguyên nhân khác.

Do đó, hứng thú học tập có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự thành công trong học tập của trẻ. Hứng thú chính là niềm vui và chính hứng thú sẽ tạo niềm vui cho các em say mê, sáng tạo trong mọi hoạt động. Vì vậy, việc tạo hứng thú có tác dụng rất lớn trong việc phát triển trí lực.

Chúng ta đều biết, hứng thú thường bắt đầu hoặc liên quan đến nhu cầu vật chất hoặc nhu cầu tinh thần. Như vậy, muốn gây hứng thú phải gieo nhu cầu và tạo điều kiện để nhu cầu đó thành thường xuyên sẽ tạo được hứng thú bền vững.

Bên cạnh đó, cha mẹ không nên đặt ra những yêu cầu quá cao đối với việc học tập của trẻ và bắt trẻ phải học suốt ngày. Với một áp lực như vậy, liệu trẻ có thể thích học được hay không? Nếu bạn tạo nên một gánh nặng như vậy, trẻ sẽ dần ghét học, cho rằng học là để cho bố mẹ chứ không phải là để cho trẻ. Vì thế, cha mẹ nên chú ý dành cho trẻ một sự tự do nhất định, tạo nên một môi trường học tập thoải mái và kích thích hứng thú học tập của trẻ.

Thanh Châu