(VnMedia) - Việc sử dụng các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật, máy móc công nghệ cao… vào sản xuất, đã mang lại hiệu quả kinh tế cao trong sản xuất nông nghiệp, góp phần cải thiện đời sống nhân dân. Tuy nhiên, với việc ứng dụng các thành tựu khoa học một cách bừa bãi, thiếu khoa học trong nông nghiệp như hiện nay đã và đang khiến người nông dân phải đối mặt với những nguy cơ rủi ro về mất an toàn sức khỏe lao động.

Theo thống kê của Cục An toàn lao động (Bộ LĐ – TB & XH), so với các ngành khác thì lao động trong nông nghiệp là một trong số những đối tượng có nguy cơ mắc tai nạn lao động (TNLĐ) cao nhất và đang ở mức báo động, chỉ đứng sau ngành xây dựng, hóa chất và khai thác mỏ.

Việc sử dụng các loại hóa chất, phân bón, thuốc trừ sâu, sử dụng điện và máy móc… một cách bừa bãi, thiếu khoa học, không an toàn trong sản xuất nông nghiệp đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng và tài sản của người nông dân.  Khi lao động nông nghiệp bị tai nạn, họ vừa mất đi thu nhập, vừa đẩy kinh tế gia đình vào hoàn cảnh khó khăn do không còn khả năng lao động và vô hình chung số lao động bị tai nạn này đã góp phần gia tăng tỷ lệ đói nghèo ở nông thôn.

Theo ông Nguyễn Văn Hà, chuyên gia nghiên cứu bảo hộ lao động, hiện nay đa phần lao động trong ngành nông nghiệp “hổng” kiến thức, kỹ năng sử dụng máy nông nghiệp. Phần lớn nông dân sử dụng máy theo kiểu máy móc, “học lỏm”, do vậy những tai nạn thương tâm như bị dây cua – roa nghiến đứt tay, tay quay văng vào mặt… xảy ra thường xuyên ở khu vực nông thôn.

Mặt khác, với thói quen, tâm lý đơn giản hóa trong lao động đã hạn chế người nông dân tiếp xúc với những kiến thức chuyên môn và kiến thức về an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ). Đơn cử như khi phun thuốc trừ sâu người lao động thường bỏ qua công tác bảo hộ như không dùng khẩu trang, găng tay, ủng bảo hộ... Nhiều trường hợp để thuốc trừ sâu ngay cạnh khu sinh hoạt của gia đình mà không được bảo quản một cách cẩn thận, hay thậm chí có những trường hợp nông dân khi đang pha chế thuốc sâu cũng châm thuốc để hút, hoặc lấy tay lau lên mặt, thậm chí ăn uống trong quá trình pha chế thuốc.

Bên cạnh đó, do nhận thức yếu kém và để chạy theo lợi nhuận kinh tế, một số hộ nông dân sẵn sàng lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật, không theo hướng dẫn, không tuân thủ thời gian cách ly… để tăng năng suất cây trồng, vô hình chung đã làm cho tình trạng mất ATVSLĐ ngày càng tăng mạnh.

Về lâu dài, chính người nông dân sẽ phải đối mặt với những ảnh hưởng đến sức khỏe do sử dụng các loại hóa chất, phân bón, thuốc trừ sâu, sử dụng điện và máy móc thiếu an toàn này. Theo ông Nguyễn An Lương, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật an toàn và vệ sinh lao động Việt Nam, hầu hết người lao động chưa ý thức được tác hại của việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đến môi trường cũng như bản thân con người. Số nông dân được hướng dẫn, tập huấn kỹ năng về an toàn sản xuất cũng chỉ chiếm số lượng rất nhỏ.

Như vậy, với nhận thức yếu kém, với tình trạng tai nạn lao động ngày càng cao trong ngành nông nghiệp như hiện này thì câu hỏi bao giờ tai nạn lao động trong nông nghiệp mới giảm, vẫn chưa có hồi kết.

Theo các chuyên gia về an toàn lao động, để người nông dân tránh được những rủi ro khi tham gia sản xuất, trước hết phải tăng cường công tác tập huấn, nâng cao nhận thức cho những nông dân có máy móc để họ có thể vận hành thành thạo, ý thức được tác hại của việc lạm dụng quá đà thuốc bảo vệ thực vật... Ngoài ra, các hợp tác xã cũng cần vận động bà con mua bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế vì lợi ích lâu dài.  

Bên cạnh đó, để bảo vệ sức khoẻ người dân, Nhà nước cần triển khai những biện pháp đồng bộ trong nghiên cứu, xây dựng hệ thống pháp luật, lực lượng cán bộ chuyên môn đủ để hướng dẫn nông dân thực hiện những biện pháp đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động trong sản xuất. Hàng năm cần có chương trình khám sức khoẻ định kỳ cho nông dân, giúp họ phát hiện bệnh sớm, điều trị kịp thời./.

Thanh Hà