(VnMedia) - Dù nhiều ngân hàng công bố cho vay ở mức thấp 12%/năm, nhưng rất nhiều doanh nghiệp vẫn kêu khó tiếp cận với mức lãi suất này.

>> Trần lãi suất bất ngờ giảm về 9%/năm

Nhiều “ông lớn" hạ lãi suất

Việc hạ trần lãi suất huy động xuống còn 11% /năm đã đẩy lãi suất cho vay tại các ngân hàng thương mại xuống mức thấp 12%/năm.

Tính tới thời điểm hiện nay, hầu hết các ngân hàng thương mại lớn đều đã giảm lãi suất cho vay. Ngày 7/6, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã công bố giảm lãi suất cho vay dành cho các khách hàng đủ điều kiện vay vốn, có định hạng tín nhiệm cao về mức 12%/năm.

Ngân hàng Vietcombank điều chỉnh mức lãi suất cho vay ưu đãi trong gói hỗ trợ cho vay 2.000 tỷ VND dành cho khách hàng cá nhân/hộ kinh doanh về mức thấp nhất là 12%/năm (dành cho các khoản vay theo sản phẩm kinh doanh tài lộc). Các khoản vay mua nhà, xây hoặc sửa chữa nhà để ở, nhà để ở kết hợp với cho thuê được Vietcombank đưa về mức 13%/năm, tổi đa 12 tháng. Gói hỗ trợ cho vay của Vietcombank được kéo dài đến 21/09/2012.

Lãi suất cho vay dành cho khách hàng cá nhân, hộ gia đình vay vốn để sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, mua bất động sản cũng được Ngân hàng Á Châu giảm về mức thấp nhất là 15,5%/năm.

Vừa qua, Ngân hàng Bưu điện Liên Việt cũng triển khai gói tín dụng ưu đãi 500 tỷ đồng dành cho khách hàng là doanh nghiệp nhỏ và vừa và có quan hệ tín dụng lần đầu tiên với Ngân hàng với mức lãi suất cho vay thấp nhất là 13,5%/năm, cho vay tiêu dùng thấp nhất là 14%/năm; đối với khách hàng cá nhân khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, lãi suất cho vay ngắn hạn thấp nhất là 12%/năm và lãi suất cho vay trung, dài hạn là 12,5%/năm.

Với quy mô hỗ trợ là 1.000 tỷ đồng, Ngân hàng Quốc tế triển khai gói tín dụng đối với khách hàng có nhu cầu vay mua, xây dựng, sửa chữa nhà với lãi suất thấp nhất là 14.2%/năm.

Một số ngân hàng nước ngoài cũng mở rộng cả cho vay với lãi suất thấp. Ngân hàng ANZ đang áp dụng mức lãi suất 13,8 - 14,5%/năm dành cho khách hàng vay mua, sửa chữa nhà trả góp. Ngân hàng HSBC Việt Nam cũng giảm lãi suất cho vay về mức thấp nhất là 15,5% cho các khách hàng cá nhân vay thế chấp dài hạn mua nhà.

Song hành cùng hạ lãi suất cho vay, một số ngân hàng lớn đã hạ lãi suất huy động xuống dưới mức trần từ 1-2%. Cụ thể, trong ngày 7/6, Vietcombank đã giảm lãi suất huy động xuống mức thấp nhất là 8%/năm (cho các kỳ hạn 36,48,60 tháng). Kỳ hạn 2,3 tháng được Vietcombank áp dụng mức mới là 10%/năm và loại kỳ hạn 6-24 tháng là 9,5%/năm.

Tìm đâu lãi suất vay 12%/năm

Trên thực tế, lãi suất cho vay giảm nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận được nguồn vốn vay với lãi suất thấp này. Cũng có những doanh nghiệp đủ điều kiện vay nhưng không dám vay do sợ những bất ổn trong nền kinh tế hiện nay.

Ngày 30/5 vừa qua, một doanh nghiệp nhỏ tại Hải Dương phản ánh, lãi suất vay vẫn là 16,2%/năm, và vừa giải ngân cùng ngày. Trong khi đó, khi được biết lãi suất hạ xuống 12-13%/năm, doanh nghiệp này đã hỏi nhiều ngân hàng nhưng đều không thể vay được mức lãi suất này.

Một số doanh nghiệp khác cũng cho rằng, hiện lãi suất huy động đang có mức 11%/năm, nhưng nhiều ngân hàng vẫn cho vay ở mức cao. Trong khi đó các doanh nghiệp hiện đang lao đao vì thiếu vốn, bên cạnh nhiều khó khăn khác.

Doanh nghiệp vẫn ngóng lãi suất cho vay giảm hơn nữa

Trao đổi với VnMedia, Giám đốc một doanh nghiệp nói rằng, các ngân hàng đang dư thừa vốn, thậm chí đang mở rộng cửa cho vay, nhất là thông qua gói hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, dù là hỗ trợ, các doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện cho vay của ngân hàng, nghĩa là, chỉ có doanh nghiệp “khỏe” mới được vay, còn doanh nghiệp đang “hấp hối, thoi thóp” thì coi như chết, khi bị loại ngay từ vòng xét hồ sơ vay vốn.

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tính đến 31/5, đã có tới 21.800 doanh nghiệp khó khăn phải ngừng hoạt động hoặc tạm dừng sản xuất kinh doanh. Con số của 4 tháng đầu năm là 17.700 doanh nghiệp. Nguyên nhân chính khiến hàng chục nghìn doanh nghiệp lâm vào tình trạng bi đát như hiện nay một phần cũng là do khó tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng.

Báo cáo các ngân hàng thương mại cho thấy, trong những tháng đầu năm, tăng trưởng tín dụng gần như bằng không, nghĩa là không khoản tín dụng mới nào được cho vay ra.

Theo PGS.TS. Nguyễn Đắc Hưng, chuyên gia tài chính ngân hàng, lãi suất cho vay công bố giảm nhưng hầu như doanh nghiệp không vay được. Việc khó tiếp cận vốn được PGS.TS Hưng khái quát có 3 nguyên nhân chính. Theo đó, Thứ nhất, khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp rất yếu vì cả đầu tư và tiêu dùng đều thấp.

 Thứ hai, nhiều khách hàng, dù có nhu cầu nhưng không đáp ứng đủ điều kiện vay vốn nên không thể tiếp cận được nguồn vốn. Mặc dù có cơ chế chính sách điều chỉnh kỳ hạn nợ, gia hạn nợ của NHNN nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng được NHTM thực hiện vì còn phải căn cứ vào khả năng trả nợ của người vay.

Bên cạnh nợ quá hạn phát sinh thì tài sản đảm bảo tiền vay cũng biến động: giá giảm, khó tiêu thụ hay khó bán, trường hợp NHTM có xiết nợ, phát mại thì bán cũng không có ai mua, hay giá bán rất thấp. Bởi vậy một mặt nếu NHTM cho vay thì giá trị khoản vay cũng thấp hơn. Trong quan hệ tín dụng nào cũng vậy, nếu cơ sở đảm bảo tiền vay, khả năng thanh toán hay trả nợ thấp hoặc không có thì không ai dám cho vay, không ai dám cho nợ tiền,...Bởi vậy tín dụng ngân hàng hiện nay khó “ ra” là điều dễ hiểu.

Nguyên nhân thứ 3 được PGS.TS Hưng nêu, sản xuất kinh doanh có tính chất mùa vụ, nền kinh tế có tính chất chu kỳ, khi vào giai đoạn tiêu thụ thấp, nhu cầu vốn đầu tư và kinh doanh chưa có, nền kinh tế khó khăn,... thì nhu cầu vay vốn sẽ giảm đi.

Kỳ vọng lãi suất cho vay sẽ giảm tiếp

Trao đổi trong một diễn đàn của NHNN, PGS.TS Hưng cho rằng, lãi suất cho vay của NHTM được dựa trên chi phí đầu vào của nguồn vốn huy động, uy tín của khách hàng vay vốn và chiến lược cạnh tranh, chiến lược khách hàng của NHTM. Việc tiếp tục giảm trần lãi suất huy đông vốn trên cơ sở đó giảm lãi suất cho vay còn tuỳ thuộc vào diễn biến kinh tế vĩ mô nền kinh tế, trực tiếp là diễn biến chỉ số CPI, không thể giảm liên tục được và phải có lộ trình.

Khổng Nhung