(VnMedia) – Năm 2011 đã chính thức qua đi, nhưng những cú sốc tăng giá bất ngờ của các mặt hàng thiếu yếu như điện, sữa… đã khiến sức ép với nhiều người tiêu dùng tăng mạnh, trong bối cảnh nền kinh tế lại rất khó khăn, lạm phát tăng vọt...

Những ồn ào xung quanh câu chuyện của ngành điện

Chưa năm nào Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN) lại phải đối mặt với nhiều sức ép như năm 2011, khi công bố hàng loạt quyết định quan trọng.

Được biết đến là một Tập đoàn lớn, có thế độc quyền trong việc cung cấp điện cho người tiêu dùng. Vì vậy, khi đưa ra những con số thua lỗ lên tới hàng chục tỷ đồng trong năm 2011 đã khiến dư luận không khỏi ngỡ ngàng. Nguyên nhân của việc thua lỗ này theo giải thích của lãnh đạo ngành điện là do chịu rủi ro lớn của các yếu tố đầu vào cơ bản như chênh lệch tỷ giá, giá nguyên liệu đầu vào… Trong đó, lý do được chú ý nhiều nhất là giá điện bán ra khá thấp.

Để có thể chia sẻ bắt những khó khăn của EVN, hồi 1/3/2011 Chính phủ đã chính thức cho phép Tập đoàn này điều chỉnh tăng giá bán điện đến 15,28%.

Việc tăng giá điện này ngay lập tức đã gặp những phản ứng trái chiều của dư luận, bởi theo nhiều người đây là một cú sốc rất nặng đến nền kinh tế. Tuy nhiên, cũng có một bộ phận khách tỏ vẻ quan điểm đồng tình cho rằng, đây là việc làm cần thiết để bảo đảm an ninh năng lượng và kinh doanh không thể lỗ.

Chưa dừng lại, hôm 20/12 vừa qua thị trường lại tiếp tục chứng kiến một cú sốc lớn khi Bộ Công Thương bất ngờ cho EVN điều chỉnh giá điện thêm 5%. Đây là một việc khá bất ngờ, khi mà trước đó hầu như không có một thông tin nào về khả năng có thế điều chỉnh giá điện, thậm chí còn có nguồn tin khẳng định rằng giá điện chắc chắn sẽ không tăng tiếp trong năm 2011.

Tuy nhiên, điều gì đến đã đến, việc tăng giá điện một lần nữa được các lãnh đạo Tập đoàn đưa ra là để bù đắp chi phí vì hiện đang lỗ. Cụ thể, theo số liệu của EVN vừa mới đưa ra thì, đầu năm dự kiến lỗ lên tới 11.000 tỷ đồng nhưng do trong năm có nhiều điều kiện thuận lợi khoản thua lỗ thực tế chỉ còn 3.500 tỷ đồng. Mặc dù vậy, mức lỗ này dường như cũng chưa thể thuyết phục được đại đa số người dân, khi mà những thông tin về mức lương của EVN vẫn khá là cao.

Lý giải cho việc EVN gặp phải nhiều “sóng gió” dư luận về lỗ lãi và tăng giá điện trong năm vừa qua, đại diện Tổng công ty Điện lực miền Bắc cho rằng, do công tác truyền thông chưa thuyết phục và chưa tạo được sự đồng thuận từ cộng đồng.

Vị đại diện này đề nghị ý tưởng từ năm 2012, tất cả báo cáo tài chính tổn thất chỉ nên hạch toán phần tổn thất kinh doanh, phần tổn thất điện năng hạch toán vào phần chi phí để đỡ bị dư luận đánh giá là quản trị kém, để tổn thất nhiều!

Giá sữa tăng bất hợp lý

Không biết từ khi nào, phong trào dùng sữa nhập ngoại lại trở thành “mốt” trong tâm trí của hầu hết các bà mẹ có con nhỏ ở Việt Nam, khi mà xu hướng đổ xô đi mua hàng có nguồn gốc nhập khẩu từ những nước khác như Nhật Bản, Hàn Quốc … lại rộ lên trong suốt thời gian dài.


Nắm bắt được tâm lý này, hàng loạt các mặt hàng sữa nhập ngoại như Abbott, Anmum, XO… đã liên tục điều chỉnh tăng giá mạnh. Tuy nhiên, mặt hàng được ghi nhận có sự thay đổi lớn nhất đó là các loại dành cho trẻ em dưới 6 tháng tuổi.

Việc tăng giá này cũng có phần dễ hiểu, khi mà khá nhiều bà mẹ Việt “sính ngoại” đến mức, đổ xô đến các cửa hàng cung cấp sữa thu gom các thùng sữa Wakodo có nguồn gốc Nhật Bản về tích trữ, trước thông tin rò rỉ phóng xạ ở Nhật hồi tháng 3/2011.

Nhiều bà mẹ vẫn biết sữa đang tăng giá một cách không bình thường, nên luôn bàn tán về những phi lý trong kinh doanh mặt hàng này. Tuy nhiên với tâm lý “sính ngoại” và luôn muốn con mình “thông minh vượt trội” của đại đa số những bậc phụ huynh, mà mặt hàng này vẫn không ngừng tăng giá.

Thép có một năm “chao đảo”

Không phải là mặt hàng quá nóng trên thị trường, nhưng nó lại đóng một vai trò quan trọng trong xây dựng. Chính vì vậy mà việc giá thép lên hay xuống cũng ảnh hưởng rất nhiều đến người dân, cũng như chủ đầu tư.

Theo dõi thị trường có thể thấy, trong gần 3 tháng đầu năm 2011, giá thép đã liên tục gây “choáng” khi tăng 4-5 lần, với tổng mức tăng khoảng trên 2 triệu đồng/tấn.

Nguyên nhân của việc tăng đột biến này là do giá phôi tăng rất mạnh. Cùng với đó, là chịu tác động trực tiếp từ việc điều chỉnh giá điện, xăng dầu, tỷ giá USD…. tất cả những động thái này vô hình chung đã đẩy chi phí cấu thành nên giá thép tăng.

Tuy nhiên, vào những tháng cuối năm giá thép lại quay đầu giảm mạnh mẽ và rơi vào cảnh ế ẩm, khi mà những quyết định siết chặt bất động sản được ban hành. Cùng với đó là khủng hoảng kinh tế đã khiến nhiều công trình ngừng xây dựng, đẩy giá thép lao dốc. Hiện giá thép đang có giá khoảng trên 17 triệu đồng/tấn.

Vàng tăng phi mã

Lâu nay, vàng luôn được biết đến là một kênh đầu tư béo bỡ và cũng là một vật cất giữ an toàn trong thời buổi kinh tế gặp nhiều bất ổn.

Chính vì vậy mà trong năm vừa qua, kênh đầu tư này đã chứng kiến sự “thăng hoa” vượt bậc khi mà bất ngờ leo lên mốc gần 50 triệu đồng/lượng hồi cuối tháng 8/2011. Đặc biệt, khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới thời điểm đó cũng chênh nhau đến 5 triệu đồng/lượng. Khung cảnh “náo loạn” tại các cửa hàng vàng theo đó, không ngừng diễn ra.

Để dẹp đi những ngày “náo loạn” đó, các quy định chặt chẽ đã được ban hành. Đi kèm với đó là hàng loạt dự thảo, thông tư… về việc ngừng cung cấp vàng miếng ra thị trường, SJC có khả năng sẽ thành thương hiệu SBV… khiến thị trường một phen hoảng loạn.

Hầu hết người dân đổ xô đi mua vàng nhẫn mệnh giá thấp 1 - 2 chỉ, cùng với đó nhiều khách hàng cũng đua nhau chạy sang mua vàng của thương hiệu SJC cho an toàn… Tất cả những điều này khiến cho thị trường vàng có một năm không thể quên!.

USD tạo “cú sốc”

Năm 2011 vừa qua, thị trường trong nước cũng khá ấn tượng với việc tỷ giá bình quân liên ngân hàng đã được Ngân hàng Nhà nước bất ngờ điều chỉnh tăng thêm đến 9,3%, từ ngày 11/2/2011.

Chưa dừng lại ở đó, những tháng tiếp theo của năm 2011, đặc biệt là cuối năm tỷ giá bình quân liên ngân hàng tiếp tục được điều chỉnh mạnh. Như vậy, tính tổng cả năm 2011 tỷ giá này đã điều chỉnh thêm đến gần 11%. Hiện tỷ giá bình quân liên ngân hàng đang niêm yết ở mức 20.828 đồng.

Chịu tác động của trực tiếp từ đà tăng này, tỷ giá USD tại các ngân hàng thương mại đã không ngừng leo thang, vượt qua ngưỡng 21 nghìn đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tự do cũng lên tới gần 22 nghìn đồng/USD.

Việc tỷ giá USD đánh dấu bước tăng đột phá trong năm qua, nhanh chóng kéo hàng loạt mặt hàng nhập khẩu như hàng điện tử, xăng dầu, xe máy… đội giá theo.

Minh Hường