(VnMedia) – “Mức chênh lệch tỷ giá trong các năm 2010 và 2011 là do đầu tư để phục vụ cho người tiêu dùng điện, vì vậy người tiêu dùng điện phải chịu trách nhiệm bằng cách sẽ được phân bổ dần vào trong giá điện. Tất cả các doanh nghiệp trên thế giới đều thực hiện cơ chế này".

Đó là khẳng định của ông Đinh Quang Tri, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khi  trao đổi với báo chí về những vấn đề liên quan đến giá điện, tại buổi Tọa đàm về việc triển khai thực hiện Quyết định số 854/QĐ-TTg ngày 10/7/2012 của Thủ tướng Chính phủ và Cơ chế điều chỉnh giá điện vừa diễn ra chiều qua (20/7).

- PV: Một số ý kiến đã cho rằng EVN đang mua giá điện từ Trung Quốc với giá khá cao là 1.300 đồng/kWh, trong khi giá mua của các doanh nghiệp khác chỉ là 800 - 900 đồng/kWh. Điều này có đúng không, thưa ông?

Ông Đinh Quang Tri: Hiện nay EVN mua điện của Trung Quốc là theo hợp đồng kinh tế đã ký. Việc mua điện này là nhằm để phục vụ cung cấp điện trong khoảng thời gian thiếu điện.

Một thực tế cho thấy là mua của Trung Quốc lại rẻ hơn tự phát, nếu chúng ta chạy bằng dầu FO, chạy khí Cà mau… Đối với Trung Quốc trong 3 năm từ 2009 – 2011, tình trạng thiếu điện ở khu vực Vân Nam đã xảy ra và họ không muốn bán cho Việt Nam, nên có ép chúng ta sử dụng ít đi.

Ngành điện sẽ phân bổ phần lỗ do chênh lệch tỷ giá dần vào giá điện

Giá bán điện cho Việt Nam cũng chỉ bằng một nửa so với giá bán điện cho người dân Trung Quốc. Giá bán cho dân là 10 cent, nhưng bán cho Việt Nam thời gian đầu chỉ 4 - 5 cent.

- Được biết, ngành điện tăng giá để bù lỗ, một trong những khoản lỗ đó có phần chênh lệch là do tỷ giá. Vậy điều này có hợp lý không khi các tập đoàn khác cũng chịu tác động của tỷ giá, nhưng không được bù lỗ?

Trong Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, lỗ sản xuất kinh doanh điện của EVN

ô

Ông Đinh Quang Tri, Phó Tổng giám đốc Tập EVN

trong những năm 2010 - 2011 do hạn hán phải mua giá điện cao, phát dầu, chênh lệch tỷ giá sẽ được hạch toán dần vào trong giá điện. Hiện nay, EVN đang nghiên cứu trình các bộ, ngành. 

Tuy nhiên, trong cơ chế phân bổ này có cả phần chênh lệch tỷ giá, nếu nghe qua thì có vẻ không công bằng bởi các ngành khác đều không được bù. Nhưng có thể nhìn rõ vấn đề gốc ở đây là nằm ở chỗ giá điện, tất cả các ngành khác đều theo cơ chế thị trường riêng EVN phải theo quyết định của Chính phủ. Thủ tướng Chính phủ trong một số cuộc họp cũng khẳng định, đây là lỗ do chính sách, nên Chính phủ phải xử lý.

Hầu hết các khoản vay của EVN (khoảng 7,4 tỷ USD) đều là do Chính phủ vay và cho EVN vay lại. Chênh lệch tỷ giá thì Chính phủ phải bù, nhưng Chính phủ lấy đâu ra tiền để bù. Mà khoản chênh lệnh này là do đầu tư để phục vụ cho người tiêu dùng điện, vì vậy người tiêu dùng điện phải chịu trách nhiệm. Tất cả các doanh nghiệp trên thế giới đều thực hiện cơ chế này (tức là toàn bộ chênh lệch về giá điện đều phải phân bổ dần vào trong giá điện và người tiêu dùng phải chịu).

Trong văn bản của Thủ tướng, số tiền lỗ 26.000 tỷ đồng do chênh lệch tỷ giá tình từ trước năm 2011 sẽ phải phân bổ dần từ 2012 - 2015, bình quân mỗi năm khoảng là 6.600 tỷ đồng.

- Vậy khoản này sẽ được phân bổ cụ thể thế nào, thưa ông?

Hướng chúng tôi xử lý là chênh lệch về tỷ giá sẽ phân bổ dần vào giá điện. Hiện nay, những tháng đầu năm 2012 tỷ giá đang khá ổn định, hy vọng từ nay đến cuối năm sẽ không có biến động và khoảng lỗ vẫn 26.000 tỷ đồng như trước.

Chính phủ phủ đã giao việc này EVN sẽ giải quyết đến năm 2015. Còn mức độ phân bổ như thế nào thì chúng tôi sẽ căn cứ vào mức độ tình hình kinh tế, của từng thời điểm khi mà Quyết định tăng giá.

Trong đợt tăng điện hôm 1/7 vừa qua, nhìn bề ngoài rất thuận lợi vì nước về nhiều, phụ tải tăng trưởng chậm hơn… Điều này khiến một số ý kiến cho rằng phải giảm giá chứ không tăng giá? Nhưng xin thưa, nếu nhìn bức tranh đơn lẻ như vậy sẽ không xử lý được, vì khoản treo 26.000 tỷ đồng thì sẽ là đẩy gánh nặng lớn về sau này.

Còn khoản lỗ mua giá điện cao, bán giá thấp từ 2010, EVN đã kiến nghị Chính phủ không đưa vào giá điện, mà những khoản lợi nhuận của EVN theo luật thuế doanh nghiệp sẽ khấu trừ dần vào khoản này.

- Theo lý giải của EVN thì việc tăng giá điện 5% từ 1/7 là do các yếu tố đầu vào biến đổi, tuy nhiên trong văn bản chỉ thấy giá than đã tăng, còn các đầu vào khác là tỷ giá, giá dầu ko điều chỉnh tăng… Vậy phải chăng tăng này là để bù lỗ?

Hiện nay, than đang rất khó khăn, mà ngành điện có tới 30-40% nhiệt điện từ than. Chúng tôi hiểu rằng nếu như không có hỗ trợ của ngành than, thì đến lúc cũng chẳng có than mà đốt điện. Cho nên chúng ta phải nhìn bước tranh lâu dài, Chính phủ đã chỉ đạo giá than phải từng bước lên bằng giá thị trường, nên giờ phải tăng dần lên chứ không thể một lúc được.

- Với những khó khăn đó, thì từ nay đến cuối năm 2012 ngành điện sẽ tiến hành điều chỉnh giá điện như thế nào, thưa ông?

Nếu theo quy định của Chính phủ thì 3 tháng/lần EVN có nhiệm vụ sắp xếp lại các yếu tố đầu vào và những khoản còn treo mà Chính phủ cho phép phân bổ dần, sau đó cân nhắc trình Bộ Công Thương, Bộ Tài chính xem xét.

Nếu tăng 5% thì chỉ cần 2 Bộ đồng ý tăng thì được tăng, còn nếu ko đồng ý thì lùi lại. Điều này thể hiện qua những tháng đầu năm vừa qua, từ đầu năm đến 1/7 EVN chưa tăng giá lần nào.

- Một thực tế cho thấy, năm 2010 mặc dù thua lỗ nhưng lương cán bộ EVN vẫn cao, vậy đến nay lương bình quân cán bộ thuộc EVN đã là bao nhiêu?

Tiền lương EVN trên cơ sở đơn giá theo kwh. Đối với công ty mẹ của EVN gồm cơ quan EVN và các nhà máy hạch toán phụ thuộc EVN gồm có Thủy điện Hòa Bình, Trị An, Italy…  nằm trong đơn giá công ty mẹ, được Bộ  lao động và thương binh xã hội đồng ý và phê duyệt định mức trên cơ sở đồng x kwh.

Còn đối với phân phối tiền lương cho từng đơn vị, thì có quy chế mà được đại hội công nhân viên chức thông qua.

- Xin cảm ơn ông!

Minh Hường