Chỉ bằng một nước cờ quân sự, Mỹ khiến cả Nga, Trung đều "ớn lạnh"

11:25, 05/08/2019
|

 - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper hồi cuối tuần vừa rồi cho biết, ông ủng hộ kế hoạch sớm triển khai các tên lửa tầm trung ở châu Á. Phát biểu này được đưa ra đúng một ngày sau khi Mỹ vừa rút khỏi một hiệp ước kiểm soát vũ khí mang tính lịch sử.

Mỹ rút khỏi INF, rục rịch chuẩn bị phát triển tên lửa mới và triển khai tên lửa tầm trung đến Châu Á
Mỹ rút khỏi INF, rục rịch chuẩn bị phát triển tên lửa mới và triển khai tên lửa tầm trung đến Châu Á

Khi được hỏi về việc liệu ông có cân nhắc đến kế hoạch triển khai các tên lửa ở châu Á hay không, Bộ trưởng Esper đã nhanh chóng trả lời: "Có, tôi muốn thực hiện điều đó”. "Tôi muốn thực hiện kế hoạch trong vài tháng…. Nhưng những việc như này sẽ tốn thời gian hơn bạn tưởng”, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cho các phóng viên biết khi được hỏi về lịch trình Mỹ triển khai các tên lửa đến châu Á.

Phát biểu của Bộ trưởng Esper được đưa ngay sau khi Mỹ vừa chính thức rút khỏi Hiệp ước Các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF Treaty). INF được ký kết là để giải quyết một cuộc khủng hoảng tên lửa hạt nhân thời Xô-viết nhằm vào các thủ đô phương Tây. Hiệp ước INF được ông Mikhail Gorbachev và ông Ronald Reagan ký năm 1987 cấm Nga và Mỹ phát triển, triển khai và thử nghiệm các tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo được phóng đi từ mặt đất với tầm bắn từ khoảng 300 đến 3.400 dặm (tương đương từ 482km đến 5470km). Hiệp ước này được coi là một thành tựu lớn đạt được trong nỗ lực nhằm “tháo ngòi” căng thẳng trong Chiến tranh Lạnh và giúp hóa giải nỗi lo sợ về vũ khí hạt nhân ở châu Âu.

Nga và Mỹ liên tục cáo buộc lẫn nhau về những vụ vi phạm hiệp ước. Mỹ tố cáo Nga chế tạo các tên lửa bị cấm trong hiệp ước. Trong khi đó, Nga tố ngược lại rằng Mỹ không tuân thủ INF khi thiết lập các căn cứ quân sự ở Đông Âu có khả năng không chỉ phòng thủ mà còn tấn công được và có thể nhằm vào Nga. Bất chấp những lời cáo buộc trên, chính quyền của cựu Tổng thống Barack Obama trước đó đã quyết định không từ bỏ thỏa thuận này.

Tuy nhiên, hồi tháng 10 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ công khai lên tiếng tuyên bố sẽ rút nước này ra khỏi INF để trả đũa cho việc Nga không tuân thủ INF. Nhà lãnh đạo Mỹ còn thề rằng, nước ông sẽ tiếp tục tăng cường kho vũ khí hạt nhân cho đến khi Nga và Trung Quốc “hiểu ra vấn đề”. Mỹ đã bắt đầu khởi động tiến trình rút khỏi hiệp ước INF từ hồi đầu tháng hai. Ngay sau động thái của Mỹ, Nga cũng tuyên bố rút khỏi hiệp ước. Tiến trình rút khỏi hiệp ước INF kéo dài 6 tháng và ngày 2/8 vừa rồi, Mỹ chính thức rút khỏi INF.

Việc Mỹ rút khỏi hiệp ước INF là động thái gây ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh của châu Âu và vì thế châu Âu đã không thể tránh khỏi cảm giác choáng váng trước hành động của đồng minh thân thiết Mỹ.

Nếu hiệp ước INF bị hủy bỏ thì sẽ chỉ còn Hiệp ước Cắt Giảm Vũ khí Chiến lược (START MỚI) là bước cản trở cuối cùng đối với viễn cảnh phổ biến vũ khí hạt nhân không kiểm soát. Hiệp ước này có thời hạn đến năm 2021 và Washington chưa quyết định có làm mới nó hay không. Hành động của Mỹ có thể châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang khốc liệt, tốn kém và chứa đựng nhiều nguy cơ.

Ông Esper - người vừa được Tổng thống Donald Trump xác nhận là Bộ trưởng Quốc phòng mới của Mỹ hồi tuần trước, cho biết Washington bây giờ sẽ “theo đuổi toàn diện” tiến trình phát triển các loại tên lửa mới được phóng đi từ mặt đất bởi Mỹ giờ đã không còn bị rằng buộc bởi hiệp ước INF. Ông Esper nhấn mạnh, Mỹ cần xây dựng những căn cứ quân sự mới và tăng cường sức mạnh cho lực lượng của Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương để đối trọng lại với Trung Quốc.

Việc Mỹ rút khỏi INF không chỉ gây ra mối quan hệ căng thẳng với Nga mà còn khiến mối quan hệ giữa Mỹ với Trung Quốc rơi vào thế đối đầu nghiêm trọng hơn. Bắc Kinh đã nhanh chóng lên án việc Mỹ rút khỏi INF. Kế hoạch của Mỹ trong việc nối lại hoạt động phát triển và triển khai các tên lửa tầm trung “sẽ gây phương hại nghiêm trọng đến cán cân chiến lược và sự ổn định toàn cầu… đồng thời đe dọa hòa bình và an ninh” ở Châu Á-Thái Bình Dương, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hua Chunying cảnh báo.

Kiệt Linh (tổng hợp)


Ý kiến bạn đọc