Hà Nội đứng gần cuối bảng về năng lực cạnh tranh

13h21"  | 14/03/2013

(VnMedia) - Chỉ số năng lực cạnh tranh, hiệu quả hoạt động và lòng tin của doanh nghiệp giảm mạnh chưa từng thấy; tham nhũng “vặt” giảm nhưng tham nhũng quy mô lớn lại tăng; Hà Nội, trung tâm kinh tế của cả nước, đứng gần cuối bảng về năng lực cạnh tranh so với các tỉnh…

Đây là những thông tin đáng chú ý trong Báo cáo Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2012 do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) công bố ngày hôm nay, 14/3.

Sau một năm đầy khó khăn như năm 2012, báo cáo PCI 2012 không gây bất ngờ với những thông tin kém vui về môi trường hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp cả nước.

Trong bảng xếp hạng PCI năm nay, lần đầu tiên trong 8 năm thực hiện, không có tỉnh nào đạt được mức điểm rất tốt là 65. Điểm số PCI năm 2012 đã giảm mạnh so với năm ngoái, từ 59,15 điểm xuống còn 56,2 điểm, số điểm thấp nhất kể từ khi quy chuẩn lại điểm số năm 2009.

Vị trí số 1 năm nay thuộc về tỉnh Đồng Tháp với 63,06 điểm, tiếp là An Giang và Lào Cai (tỉnh đứng đầu năm ngoái). Long An và Bắc Ninh một lần nữa nằm trong nhóm các tỉnh có chất lượng điều hành tốt nhất trên cả nước. Bình Định và Vĩnh Long dù tụt hạng trong năm 2011 nhưng năm nay đã lấy lại phong độ của những năm trước đó. Trong khi đó, những tỉnh thường dẫn đầu như Bình Dương và Đà Nẵng lại giảm rõ rệt.

Gây thất vọng nhất là Hà Nội khi chỉ đạt vị trí gần cuối bảng, thứ 51/63 tỉnh, tụt 15 bậc so với năm ngoái. Hà Nội được đánh giá là kém nhất trong các tỉnh về khả năng tiếp cận đất đai. Ngược lại, một trung tâm kinh tế khác là TP.HCM đã thăng hạng từ vị trí thứ 20 năm ngoái lên vị trí thứ 13 trong năm nay.

 Ảnh minh họa

Năm 2012, cả doanh nghiệp trong và ngoài nước đều tỏ ra bi quan hơn nhiều về triển vọng kinh doanh. Sự lạc quan của doanh nghiệp được nhóm điều tra đo lường thông qua tỷ lệ doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng kinh doanh, tăng đầu tư. Năm 2006, thời điểm trước khi Việt Nam gia nhập WTO, tỷ lệ này 76%. Tuy nhiên, những năm gần đây, tỷ lệ này đã giảm liên tục và hiện ở mức thấp kỷ lục là 33%.

Tâm lý bi quan này là dễ hiểu khi hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp năm qua sụt giảm chưa từng thấy. Đáng lo ngại hơn, cả quy mô đầu tư và lao động của các doanh nghiệp tham gia điều tra PCI đều đã sụt giảm trong vài năm gần đây. Không chỉ tốc độ tăng trưởng suy giảm mà mức độ tuyển dụng lao động cũng như nguồn vốn của khu vực tư nhân cũng đang giảm sút.

Kết quả khảo sát dữ liệu về tham nhũng cho thấy sự thay đổi trong hình thức tham nhũng. Tuy tham nhũng vặt đã giảm bớt, song tham nhũng trong đấu thầu công lại tăng lên qua các năm. Theo báo cáo, có 42% doanh nghiệp đã trả hoa hồng cho cán bộ có liên quan đến giành hợp đồng với cơ quan nhà nước, tăng mạnh so với năm 2011.

Tuy nhiên báo cáo cũng có những điểm sáng. Hiện tượng thu hẹp khoảng cách khi các tỉnh ở nhóm thứ hạng thấp tăng điểm và các tỉnh ở nhóm cao giảm điểm đã cho thấy các tỉnh nhóm cuối đang học hỏi cách làm từ các tỉnh nhóm trên để dần cải thiện môi trường đầu tư ở địa phương mình.

Rất nhiều địa phương đã đưa PCI vào các văn bản chính sách của tỉnh.  Nhiều văn bản tập trung vào giải quyết những vấn đề nổi cộm trong PCI. Văn bản quy phạm pháp luật được sử dụng nhiều hơn văn bản chỉ đạo điều hành. Điều này cho thấy sự cam kết nghiêm túc của các cấp lãnh đạo chính quyền nhằm cải thiện và nâng cao điểm số. Khảo sát cũng cho thấy hầu hết các tỉnh ban hành văn bản đều thuộc nhóm xếp hạng cao.

Nhìn chung, theo báo cáo, cảm nhận của các DN tham gia cuộc điều tra vẫn còn lạc quan hơn nhiều so với con số hay đánh giá từ các doanh nghiệp khác. Lý do là tỷ lệ doanh nghiệp ngừng hoạt động và giải thể của năm qua tăng cao chưa từng có và vẫn chưa có dấu hiệu giảm dần. Chỉ tính riêng tháng 1/2013 đã có 7.278 doanh nghiệp giải thể, tăng 7% so với tháng trước và tăng 11,3% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, điều tra PCI chỉ thu thập thông tin của những doanh nghiệp đang hoạt động, nói cách khác là những doanh nghiệp đủ thành công trong kinh doanh để tồn tại. Doanh nghiệp đã giải thể, đóng cửa hay phá sản không tham gia cuộc điều tra này. Vì vậy, PCI chưa ghi nhận được cảm nhận của những doanh nghiệp này, đối tượng chắc chắn còn nhiều bi quan hơn.

Hoàng Yến