- Phó Tổng thống Philippines Leni Robredo hôm qua (12/9) đã thẳng thắn lên tiếng chỉ trích Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte về sự “bất cẩn” của ông này khi có ý định gạt sang một bên phán quyết của toàn án quốc tế về Biển Đông để đổi lấy một thỏa thuận khai thác dầu khí chung với Trung Quốc.

Phó Tổng thống Leni Robredo cũng là người đứng đầu phe đối lập ở Philippines đã miêu tả việc Tổng thống Duterte công khai ý định nhượng bộ trước Trung Quốc và chấp nhận đề nghị khai thác dầu khí chung là một hành động “cực kỳ vô trách nhiệm”.

Việc tham gia vào bất kỳ thỏa thuận nào không nên phải đánh đổi bằng việc hy sinh quyền lợi của đất nước ở Biển Đông, nữ Phó Tổng thống Philippines đã nhấn mạnh như vậy trong một tuyên bố.

Những lời chỉ trích trên được bà Robredo đưa ra trong bối cảnh, trước đó, hồi đầu tuần, ông Duterte cho biết, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nói với ông này rằng, Bắc Kinh sẵn sàng tham gia vào một liên doanh khai thác năng lượng chung với Philippines ở Biển Đông nhưng với điều kiện Philippines trước hết phải gạt sang một bên phán quyết của Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague (Hà Lan) được đưa ra năm 2016. Phán quyết này đã bác yêu sách chủ quyền dựa vào đường lưỡi bò chín đoạn của Bắc Kinh và coi điều đó hoàn toàn không có cơ sở pháp lý theo Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển. Đây là một đòn giáng mạnh vào tham vọng độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc. Bắc Kinh tìm mọi cách bác bỏ phán quyết trên.

Trước việc ông Duterte có ý nghiêng về đề xuất của phía Bắc Kinh, Phó Tổng thống Philippines đã thực sự tức giận. Bà Robredo nói rằng, những phát biểu của Tổng thống Duterte “gây thất vọng rất lớn”. Bà này nhấn mạnh, hiến pháp của Philippines cho phép thiết lập các mối quan hệ đối tác với những công ty nước ngoài trong vùng Đặc quyền Kinh tế của đất nước mà không cần phải đưa ra bất kỳ sự nhượng bộ nào.

Lâu nay Nhà lãnh đạo Philippines vẫn cố gắng giữ lập trường mềm mỏng nhất có thể với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông. Dù Tòa án Trọng tài Thường trực đã ra phán quyết có lợi cho Philippines trong vấn đề Biển Đông từ hồi tháng 7/2016 nhưng ông Duterte luôn tránh nói đến phán quyết này nhằm duy trì một mối quan hệ tốt đẹp giữa Bắc Kinh và Manila.

Tuy nhiên, gần đây, ông Duterte liên tiếp phải đối mặt với những lời chỉ trích ở trong nước về vấn đề Biển Đông. Ông này bị những người chỉ trích cáo buộc là “bị động” trước hàng loạt những động thái khiêu khích của Trung Quốc chỉ để đổi lấy mối quan hệ làm ăn với Bắc Kinh dù cho những lời hứa hẹn đầu tư từ Trung Quốc đang dần giảm đi.

Trung Quốc gần đây có nhiều hành động quá đà và vi phạm luật ở Biển Đông. Trước sự leo thang trong hành động của Trung Quốc ở Biển Đông, giới chức ở Philippines đã không thể ngồi yên. Manila trong thời gian qua liên tiếp có những phản ứng mạnh.

Hồi tháng Sáu, ở Philippines đã nổi lên một làn sóng phẫn nộ khi tàu Trung Quốc đâm vào tàu cá của Philippines và bỏ mặc số phận của các ngư dân Philippines trên con tàu đang chìm dần. Theo lời tố cáo của phía Philippines, một tàu của Trung Quốc đã đâm vào một con tàu đang neo đậu của họ vào đêm ngày 9/6. Sau khi đâm tàu của Philippines, Trung Quốc đã bỏ mặc các ngư dân của Philippines khi con tàu đang chìm dần ở Bãi Cỏ Rong (Reed Bank). Rất may, con tàu này cùng các ngư dân trên tàu đã được tàu của Việt Nam cứu giúp và thoát nạn.

Sau vụ việc, Manila đã lên án kịch liệt hành động của phía Trung Quốc. Trung Quốc tiếp tục khiến Philippines tức giận khi các tàu chiến và tàu khảo sát của Trung Quốc đi lại tự do trong vùng biển của Philippines như đi trong “ao nhà”. Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana mới đây đã yêu cầu Bắc Kinh giải thích về hành động của các tàu khảo sát và tàu chiến khi đi qua vùng biển của Philippines, cáo buộc Trung Quốc có hành vi “dọa dẫm, bắt nạt” Philippines.

Kiệt Linh (tổng hợp)